بارگذاری پی دی اف
برگشت به فهرست داستان‌ها

یوه کوچنۍ دانه: د ونګرې ماتۍ کیسه یک دانه‌ی کوچک: داستان وانگاری ماتای یوه کوچنۍ دانه: د ونګرې ماتۍ کیسه

نویسنده Nicola Rijsdijk

نقاش Maya Marshak

مترجم Darakhte Danesh

زبان پشتو

سطح سطح 3

متن کامل صوتی کتاب نسخۀ شنیداری (صوتی) این داستان فعلاً موجود نیست.


په ختیځ آفریقا د کینیا په یوه کلي کې د غره لمنې تر څنګ، یوې کوچنۍ نجلۍ د خپلې مور سره په یوه مزرعه کې کار کاوه.هغه ونګرې نومېده.

در روستایی روی سرازیری کوه کنیا در شرق آفریقا، دختر کوچکی با مادرش روی زمینی کار می‌کرد. اسم آن دختر وانگاری بود.

په ختیځ آفریقا د کینیا په یوه کلي کې د غره لمنې تر څنګ، یوې کوچنۍ نجلۍ د خپلې مور سره په یوه مزرعه کې کار کاوه.هغه ونګرې نومېده.


د ونګرې خوښېده چې بهر اوسي. هغې د خپلې کورنۍ مېوو په باغ کې د خپلې غتې چاقو په مرسته خاوره ماته کړه. هغې په ګرمې خاوره کې کوچنۍ دانې کېښودې.

وانگاری از بیرون بودن لذت می‌برد. درباغچه‌ی خانوادگی شان که محصولات غذایی کشت می‌شد، با کارد بزرگ خود خاک را زیر و رو می‌کرد. او دانه‌های کوچک را در زیر خاک گرم فرو می‌کرد و روی آن را با خاک می‌پوشانید.

د ونګرې خوښېده چې بهر اوسي. هغې د خپلې کورنۍ مېوو په باغ کې د خپلې غتې چاقو په مرسته خاوره ماته کړه. هغې په ګرمې خاوره کې کوچنۍ دانې کېښودې.


د هغې د خوښې وخت یواځې د لمر د ډوبېدو وخت وه. کله چې ښه تیاره شوه ترڅو نباتات ولیدل شي، ونګرې پوهېده چې کور ته د ورتګ وخت دی. هغې د مزرعې له لارې کوچنۍ لاره څارله، څنګه چې تله له سینده تېره شوه.

بهترین زمان مورد علاقه ی او در طول روز، زمان غروب بود. زمانی که خیلی تاریک می‌شد و نمی‌شد گیاهان را دید، وانگاری می‌دانست که دیگر باید به خانه برگردد. او ازکنار رودخانه‌ها و مسیرهای باریکی که در بین زمین‌های کشاورزی بود، می‌گذشت.

د هغې د خوښې وخت یواځې د لمر د ډوبېدو وخت وه. کله چې ښه تیاره شوه ترڅو نباتات ولیدل شي، ونګرې پوهېده چې کور ته د ورتګ وخت دی. هغې د مزرعې له لارې کوچنۍ لاره څارله، څنګه چې تله له سینده تېره شوه.


ونګرې هوښیاره نجلۍ وه او په هیڅ په تمه کېدای نه شوه چې ښوونځي ته ولاړه شي. مګر دهغې مور او پلار ترې غوښتل چې په کور پاتې شي او ورسره مرسته وکړي. کله چې هغه اووه کلنه وه، د هغې مشر ورور خپل مور او پلار یې وهڅول چې ونګرې ښوونځي ته ولېګي.

وانگاری کودک باهوشی بود و نمی‌توانست برای به مکتب رفتن صبر کند. ولی، مادر وپدرش می‌خواستند که او بماند و به آن‌ها در خانه کمک کند. وقتی که او هفت ساله شد. برادر بزرگش، پدر و مادرش را وادار کرد که به او اجازه بدهند مکتب برود.

ونګرې هوښیاره نجلۍ وه او په هیڅ په تمه کېدای نه شوه چې ښوونځي ته ولاړه شي. مګر دهغې مور او پلار ترې غوښتل چې په کور پاتې شي او ورسره مرسته وکړي. کله چې هغه اووه کلنه وه، د هغې مشر ورور خپل مور او پلار یې وهڅول چې ونګرې ښوونځي ته ولېګي.


هغي خوښول چې زده کړه وکړي! ونګرې هر کتاب چې لوستو نو ډېر څيزونه یې ترې زده کړل. هغه (ونګرې) ډېره خوشحاله وه چې د زده کړې لپاره د امریکا متحده ایالاتو ته بلل شوې ده. وګرې هیجاني وه، هغې غوښتل چې د نړۍ په اړه نور څه زده کړي.

او به یادگیری علاقه داشت! وانگاری با خواندن هر کتاب مطالب بیشتر وبیشتری یاد گرفت. او در مکتب عالی بود، به طوری که برای ادامه تحصیل به ایالات متحد آمریکا دعوت شد. وانگاری هیجان زده بود! او می‌خواست که بیشتر در مورد دنیا بداند.

هغي خوښول چې زده کړه وکړي! ونګرې هر کتاب چې لوستو نو ډېر څيزونه یې ترې زده کړل. هغه (ونګرې) ډېره خوشحاله وه چې د زده کړې لپاره د امریکا متحده ایالاتو ته بلل شوې ده. وګرې هیجاني وه، هغې غوښتل چې د نړۍ په اړه نور څه زده کړي.


د امریکا په پوهنتون کې ونګرې ډېر نوي څيزونه زده کړل. هغې د نباتاتو په اړه ولوستل او دا چې نباتات څنګه وده کوي. او د هغې په یاد وه چې څنګه یې کرلي ول: د خپلو ورونو سره لوبه د وڼو سیورو کې او د کینیا په ښکولو ځنګلونو کې.

در دانشگاه آمریکا، وانگاری چیزهای جدید زیادی یاد گرفت. او در مورد گیاهان و اینکه چی گونه رشد می‌کنند، درس می‌خواند و به یاد می‌آورد که خودش چگونه بزرگ شده است. به یاد می‌آورد که چ گونه در زیر سایه درختان در جنگل‌های زیبای کنیا با برادرش بازی می‌کرد.

د امریکا په پوهنتون کې ونګرې ډېر نوي څيزونه زده کړل. هغې د نباتاتو په اړه ولوستل او دا چې نباتات څنګه وده کوي. او د هغې په یاد وه چې څنګه یې کرلي ول: د خپلو ورونو سره لوبه د وڼو سیورو کې او د کینیا په ښکولو ځنګلونو کې.


هغې چې هر څومره نور زده کړل، هم دومره نور په دی پوهه شوه چې هغې د کینیا خلکو سره مینه درلوده. هغې له دوی څخه غوښتل چې خوشحاله او آزاده وي. نور چې څه هغې زده کړل، نور څه چې يې په یاد ول د هغې افرقایی کور وه.

هر چه بیشتر یاد می‌گرفت، بیشتر می‌فهمید که چقدر مردم کنیا را دوست دارد. او می‌خواست که مردم شاد و آزاد باشند. هر چه بیشتر یاد می‌گرفت، بیشتر خانه ی آفریقایی اش را به یاد می‌آورد.

هغې چې هر څومره نور زده کړل، هم دومره نور په دی پوهه شوه چې هغې د کینیا خلکو سره مینه درلوده. هغې له دوی څخه غوښتل چې خوشحاله او آزاده وي. نور چې څه هغې زده کړل، نور څه چې يې په یاد ول د هغې افرقایی کور وه.


کله چې هغې خپلې زده کړې پای ته ورسولې، هغه بیرته کینیا ته راغله. مګر دهغې وطن بدلون کړی وه. په ځمکه کې غټ فارمونه خراب شوي ول. مېرمنو د اور لګونې لپاره د خوړو تیارولو ته لرګي نه درلودل. خلک بې وزله ول او ماشومان لوګي ول.

وقتی که تحصیلاتش به پایان رسید، به کنیا برگشت. ولی شهرش تغییر کرده بود. مزرعه‌های خیلی بزرگ روی زمین گسترده شده بودند. زن‌ها دیگر هیزم برای آشپزی نداشتند. مردم فقیر بودند و کودکان گرسنه.

کله چې هغې خپلې زده کړې پای ته ورسولې، هغه بیرته کینیا ته راغله. مګر دهغې وطن بدلون کړی وه. په ځمکه کې غټ فارمونه خراب شوي ول. مېرمنو د اور لګونې لپاره د خوړو تیارولو ته لرګي نه درلودل. خلک بې وزله ول او ماشومان لوګي ول.


ونګرې پوهېده چې څه وکړي. هغې مېرمنو ته وویل چې څنګه له دانو څخه وڼې شنې شي. مېرمنو وڼې وپلورلې او پېسې یې د خپلو کورونیو په ساتنه کې مصرف کولې. مېرمنې ډېرې خوشحاله وې. ونګرې له مېرمنو سره مرسته وکړه چې غښتلي اوسي.

وانگاری می‌دانست که چه کار کند. او به زنان یاد داد که چی گونه می‌توانند با استفاده از دانه‌ها درخت بکارند. زنان درخت‌ها را می‌فروختند و از پولش برای مراقبت از خانواده‌های شان استفاده می‌کردند. زنان خیلی خوشحال بودند. وانگاری به آن‌ها کمک کرده بود که احساس قدرت‌مندی و نیرومندی کنند.

ونګرې پوهېده چې څه وکړي. هغې مېرمنو ته وویل چې څنګه له دانو څخه وڼې شنې شي. مېرمنو وڼې وپلورلې او پېسې یې د خپلو کورونیو په ساتنه کې مصرف کولې. مېرمنې ډېرې خوشحاله وې. ونګرې له مېرمنو سره مرسته وکړه چې غښتلي اوسي.


څنګه چې وخت تېر شو، په ځنګل کې نویو وڼو وده وکړه، او سیندونو روان شول. د ونګرې خبر په افریقا کې خور شو. نن، په میلیونونو وڼو د ونګرې په دانو وده کړې.

همچنان که زمان می‌گذشت، د‌رخت‌های جدید در جنگل‌ها رشد کردند، و رودخانه‌ها دوباره جاری شدند. پیام وانگاری در سرتاسر آفریقا پیچید. امروز میلیون‌ها درخت از بذرهای وانگاری رشد کرده اند.

څنګه چې وخت تېر شو، په ځنګل کې نویو وڼو وده وکړه، او سیندونو روان شول. د ونګرې خبر په افریقا کې خور شو. نن، په میلیونونو وڼو د ونګرې په دانو وده کړې.


ونګرې مجبوره وه چې سخت کار وکړي. په ټوله نړې کې خلکو خبر ترلاسه کړ، او هغې ته یې ځانګړی ډالۍ ورکړ. دا د سولې نوبل ډالۍ په نوم یادېږي، او دا لومړنۍ افریقایۍ مېرمن وه چې هغه یې تراوسه ترلاسه کړ.

وانگاری سخت کار کرده بود. مردم سراسر دنیا متوجه این موضوع شدند، و به او یک جایزه‌ی عالی دادند. آن جایزه، جایزه ی صلح نوبل بود و او اولین زن آفریقایی بود که آن را دریافت می‌کرد.

ونګرې مجبوره وه چې سخت کار وکړي. په ټوله نړې کې خلکو خبر ترلاسه کړ، او هغې ته یې ځانګړی ډالۍ ورکړ. دا د سولې نوبل ډالۍ په نوم یادېږي، او دا لومړنۍ افریقایۍ مېرمن وه چې هغه یې تراوسه ترلاسه کړ.


ونګرې په 2011 کال کې مړه شوه، مګر کله چې مونږ دا شکولې وڼه وینو کولای شو چې د هغې په اړه فکر وکړو.

وانگاری در سال 2011 از دنیا رفت، ولی ما هر وقت که به یک درخت زیبا نگاه می‌کنیم، به یاد او می‌افتیم.

ونګرې په 2011 کال کې مړه شوه، مګر کله چې مونږ دا شکولې وڼه وینو کولای شو چې د هغې په اړه فکر وکړو.


نویسنده: Nicola Rijsdijk
نقاش: Maya Marshak
مترجم: Darakhte Danesh
زبان: پشتو
سطح: سطح 3
منبع: A Tiny Seed: The Story of Wangari Maathai از داستان افریقا
جواز کریتو کامینز
تحت مجوز کریتو کامینز اعتباردهی 4.0 تبدیل نشده کریتز کامنز به نشر رسید.
گزینه‌ها
برگشت به فهرست داستان‌ها بارگذاری پی دی اف