Téléchargement PDF
Retour à la liste des contes

یوه کوچنۍ دانه: د ونګرې ماتۍ کیسه Une petite graine : l'histoire de Wangari Maathai

Écrit par Nicola Rijsdijk

Illustré par Maya Marshak

Traduit par Darakhte Danesh

Langue pachto

Niveau Niveau 3

Lire l’histoire en entier L’enregistrement audio de cette histoire est actuellement indisponible.


په ختیځ آفریقا د کینیا په یوه کلي کې د غره لمنې تر څنګ، یوې کوچنۍ نجلۍ د خپلې مور سره په یوه مزرعه کې کار کاوه.هغه ونګرې نومېده.

Dans un village situé sur les flancs du Mont Kenya en Afrique de l’Est, une petite fille travaillait dans les champs avec sa mère. Son nom était Wangari.


د ونګرې خوښېده چې بهر اوسي. هغې د خپلې کورنۍ مېوو په باغ کې د خپلې غتې چاقو په مرسته خاوره ماته کړه. هغې په ګرمې خاوره کې کوچنۍ دانې کېښودې.

Wangari aimait beaucoup être dehors. Dans le potager de sa famille, elle faisait des trous dans le sol avec sa machette. Elle enfouissait des petites graines dans la terre chaude.


د هغې د خوښې وخت یواځې د لمر د ډوبېدو وخت وه. کله چې ښه تیاره شوه ترڅو نباتات ولیدل شي، ونګرې پوهېده چې کور ته د ورتګ وخت دی. هغې د مزرعې له لارې کوچنۍ لاره څارله، څنګه چې تله له سینده تېره شوه.

Son moment préféré de la journée était juste après le coucher du soleil. Quand il faisait trop nuit pour voir les plantes, Wangari savait qu’il était l’heure de rentrer à la maison. Pour rentrer, elle devait suivre des sentiers étroits à travers champs et traverser des rivières.


ونګرې هوښیاره نجلۍ وه او په هیڅ په تمه کېدای نه شوه چې ښوونځي ته ولاړه شي. مګر دهغې مور او پلار ترې غوښتل چې په کور پاتې شي او ورسره مرسته وکړي. کله چې هغه اووه کلنه وه، د هغې مشر ورور خپل مور او پلار یې وهڅول چې ونګرې ښوونځي ته ولېګي.

Wangari était une enfant intelligente et avait hâte d’aller à l’école. Mais sa mère et son père voulaient qu’elle reste à la maison pour les aider. Quand elle eut sept ans, son grand frère persuada ses parents de la laisser aller à l’école.


هغي خوښول چې زده کړه وکړي! ونګرې هر کتاب چې لوستو نو ډېر څيزونه یې ترې زده کړل. هغه (ونګرې) ډېره خوشحاله وه چې د زده کړې لپاره د امریکا متحده ایالاتو ته بلل شوې ده. وګرې هیجاني وه، هغې غوښتل چې د نړۍ په اړه نور څه زده کړي.

Elle aimait apprendre ! Wangari apprenait de plus en plus avec chaque livre qu’elle lisait. Elle travaillait si bien à l’école qu’elle fut invitée à étudier aux Etats Unis d’Amérique. Wangari était enthousiaste ! Elle voulait en savoir plus sur le monde.


د امریکا په پوهنتون کې ونګرې ډېر نوي څيزونه زده کړل. هغې د نباتاتو په اړه ولوستل او دا چې نباتات څنګه وده کوي. او د هغې په یاد وه چې څنګه یې کرلي ول: د خپلو ورونو سره لوبه د وڼو سیورو کې او د کینیا په ښکولو ځنګلونو کې.

A l’université américaine, Wangari apprit beaucoup de choses nouvelles. Elle étudia les plantes et la manière dont elles grandissent. Et elle se rappela comment elle avait grandi : en jouant avec ses frères à l’ombre des arbres dans les magnifiques forêts du Kenya.


هغې چې هر څومره نور زده کړل، هم دومره نور په دی پوهه شوه چې هغې د کینیا خلکو سره مینه درلوده. هغې له دوی څخه غوښتل چې خوشحاله او آزاده وي. نور چې څه هغې زده کړل، نور څه چې يې په یاد ول د هغې افرقایی کور وه.

Plus elle apprenait, plus elle réalisait qu’elle aimait les habitants du Kenya. Elle voulait qu’ils soient heureux et libres. Plus elle apprenait, plus elle se rappelait son foyer africain.


کله چې هغې خپلې زده کړې پای ته ورسولې، هغه بیرته کینیا ته راغله. مګر دهغې وطن بدلون کړی وه. په ځمکه کې غټ فارمونه خراب شوي ول. مېرمنو د اور لګونې لپاره د خوړو تیارولو ته لرګي نه درلودل. خلک بې وزله ول او ماشومان لوګي ول.

Quand elle eut terminé ses études, elle retourna au Kenya. Mais son pays avait changé. De larges fermes s’étendaient à travers la campagne. Les femmes n’avaient plus de bois pour cuire les aliments. Les gens étaient pauvres et les enfants avaient toujours faim.


ونګرې پوهېده چې څه وکړي. هغې مېرمنو ته وویل چې څنګه له دانو څخه وڼې شنې شي. مېرمنو وڼې وپلورلې او پېسې یې د خپلو کورونیو په ساتنه کې مصرف کولې. مېرمنې ډېرې خوشحاله وې. ونګرې له مېرمنو سره مرسته وکړه چې غښتلي اوسي.

Wangari savait ce qu’il fallait faire. Elle apprit aux femmes comment planter des arbres en utilisant des graines. Les femmes vendirent les arbres et utilisèrent l’argent pour faire vivre leurs familles. Les femmes étaient très heureuses. Wangari les avait aidées à se sentir puissantes et fortes.


څنګه چې وخت تېر شو، په ځنګل کې نویو وڼو وده وکړه، او سیندونو روان شول. د ونګرې خبر په افریقا کې خور شو. نن، په میلیونونو وڼو د ونګرې په دانو وده کړې.

Avec le temps, les nouveaux arbres se transformèrent en forêts, et les rivières recommencèrent à couler. Le message de Wangari traversa toute l’Afrique. Aujourd’hui des millions d’arbres ont grandi grâce aux graines de Wangari.


ونګرې مجبوره وه چې سخت کار وکړي. په ټوله نړې کې خلکو خبر ترلاسه کړ، او هغې ته یې ځانګړی ډالۍ ورکړ. دا د سولې نوبل ډالۍ په نوم یادېږي، او دا لومړنۍ افریقایۍ مېرمن وه چې هغه یې تراوسه ترلاسه کړ.

Wangari avait travaillé dur. Partout dans le monde, les gens s’en aperçurent et lui donnèrent un prix renommé. Il s’appelle le Prix Nobel de la Paix et elle fut la première femme africaine à le recevoir.


ونګرې په 2011 کال کې مړه شوه، مګر کله چې مونږ دا شکولې وڼه وینو کولای شو چې د هغې په اړه فکر وکړو.

Wangari mourut en 2011 mais nous pensons à elle à chaque fois que nous voyons un bel arbre.


Écrit par: Nicola Rijsdijk
Illustré par: Maya Marshak
Traduit par: Darakhte Danesh
Langue: pachto
Niveau: Niveau 3
Source: A Tiny Seed: The Story of Wangari Maathai du Livre de contes africains
Licence de Creative Commons
Ce travail est autorisé sous une licence Creative Commons Attribution 4.0 non transposé.
Options
Retour à la liste des contes Téléchargement PDF